Thứ Tư, 9 tháng 5, 2018

Tư duy chuyển đổi số (Digital mindset). Nguồn: internet

Bài toán ước lượng

Ngày xửa ngày xưa, có một vị vua Ấn Độ cũng là một chiến binh dũng mãnh đã tham gia nhiều trận chiến oanh liệt. Một ngày nọ, trở  về sau một trận chiến mệt mỏi, ông mới biết con trai đã hi sinh trên chiến trường. Ông cảm thấy buồn vô hạn và quyết định sống khép kín trong lâu đài của mình. Việc này kéo dài tới nhiều năm sau cho tới một ngày, một trong những cận vệ của ông là Lahur Sessa rủ ông chơi cờ vua. Nhà vua thích trò chơi này lắm, tới mức hứa sẽ ban cho Sessa bất cứ thứ gì anh ta yêu cầu. Sessa rất vui và xin được vua ban cho một hạt gạo cho ô vuông đầu tiên của bàn cờ, hai hạt cho ô vuông thứ hai, bốn hạt cho ô thứ ba rồi tám hạt cho ô thứ 4 và cứ thế cho đến hết 64 ô vuông trên bàn cờ.


Bạn thử đoán xem như vậy Sessa yêu cầu bao nhiêu gạo? Để chứa được thì không gian Sessa cần sẽ là một cái túi to như một con bò hay một chiếc Boeing 747?

3 quy luật quan trọng trong chuyển đổi số (digital transformation) 

Tại sao chúng ta bắt đầu với câu chuyện này?
Bởi rất thú vị, công nghệ kỹ thuật số trong vài thập kỷ qua đã chuyển đổi theo cùng một cách như số lượng hạt gạo trên bàn cờ, theo cấp số nhân. Sở dĩ có sự tăng trưởng số mũ này, là bởi 3 khía cạnh cốt lõi của thông tin là xử lý, truyền tải và lưu trữ đã thay đổi chóng mặt.

Có 3 định luật quan trọng được nhắc tới về 3 khía cạnh này.

Định luật Moore 

Cứ mỗi 18 tháng, khả năng xử lý của máy tính sẽ tăng gấp đôi. 
Định luật Moore được xây dựng bởi Gordon Moore - một trong những sáng lập viên của tập đoàn sản xuất chip máy tính nổi tiếng Intel trên tạp chí Electronics Magazine số ra ngày 19 tháng 4 năm 1965. Định luật ban đầu được phát biểu là: "Số lượng transistor trên mỗi đơn vị inch vuông sẽ tăng lên gấp đôi sau mỗi năm." (1 inch vuông = 6,45cm2). Năm 2000 định luật được sửa đổi và công nhận là sau mỗi chu kỳ 18 tháng.
Định luật Moore là một bước ngoặt lớn trong ngành công nghệ điện tử, giải thích tại sao nhà sản xuất có thể giảm giá thành trong khi vẫn tiếp tục nâng cao hiệu suất của phần cứng thông qua bóng bán dẫn phù hợp, thay đổi thiết kế chip từ 2D sang 3D, vật liệu sử dụng, phương pháp tiếp cận, v.v.

Định luật Butter

Cứ mỗi 9 tháng, tốc độ truyền dữ liệu sẽ tăng gấp đôi. 
Định luật do Gerald Butters xây dựng. Nó nói rằng lượng dữ liệu được truyền qua một sợi quang đơn sẽ tăng gấp đôi sau mỗi 9 tháng. Nếu vẽ các tốc độ điển hình và megabyte trên giây trên thang log, chúng ta sẽ thấy một đường thẳng, nghĩa là tăng theo cấp số mũ qua các năm. Một biến thể của luật này áp dụng cho các nhà mạng dù có dây như ADSL, VDSL hay không dây như 3G, LTE và gần đây là 5G. 

Định luật Kryder

Cứ mỗi 13 tháng, khả năng lưu trữ dữ liệu sẽ tăng gấp đôi. 
Định luật này xem xét dung lượng lưu trữ trên ổ đĩa cứng và nói rằng lượng dữ liệu được lưu trữ trên một centimet vuông của một ổ đĩa cứng sẽ tăng gấp đôi sau mỗi 13 tháng. Ít nhất, đây là trường hợp vào cuối những năm 90 và đầu những năm 2000, khi Mark Kryder (SVP về Research kiêm CTO của Seagate Corp) xây dựng quan sát của mình. 
Chắc các bạn nhớ kích thước của CPU vào đầu những năm 2000? Để lưu trữ 1/2-1 terabyte dữ liệu. Giờ đây, một thiết bị lưu trữ terabyte bên ngoài dày 1 cm, kích thước như một hộ chiếu. Tất nhiên, luật này mô tả tiềm năng công nghệ lý thuyết, giúp cải thiện hiệu suất thiết bị, giảm chi phí tiêu dùng.

Tư duy chuyển đổi số (digital transformation)

Bạn thử nghĩ xem nó có ý nghĩa như thế nào với sự hiểu biết của chúng ta về công nghệ kỹ thuật số?
Quay lại câu chuyện trên, nhà vua biết rằng Sessa đã yêu cầu rất nhiều gạo. Tuy nhiên, tâm trí của ông không có khả năng bắt được độ lớn của chúng trên bàn cờ.
Chúng ta cũng vậy với sự tiến bộ theo cấp số nhân của công nghệ. Chúng ta biết công nghệ đang phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên, trực giác của con người quen với tăng trưởng tuyến tính, do đó, chúng ta có xu hướng đánh giá thấp các tiến độ tăng trưởng. Cũng không có gì đáng ngạc nhiên khi nhiều công ty có xu hướng đánh giá thấp hoặc thậm chí hoàn toàn mù quáng về tác động của công nghệ số.
Nếu các công ty tăng trưởng tuyến tính và công nghệ phát triển theo cấp số nhân, chúng ta thấy một khoảng cách giữa hai thứ tăng trưởng này, giữa giá trị thực tế kinh doanh tạo ra với giá trị mà đầu tư công nghệ khôn ngoan có thể tạo ra. Khoảng cách này ngày càng mở rộng rất nhanh.


Theo BCG, khoảng cách này thường được lấp đầy bởi những công ty khởi nghiệp sáng tạo sử dụng công nghệ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng theo một cách rất khác, cách mà các doanh nghiệp trong ngành không thể nhìn thấy hoặc thậm chí tệ hơn là đã thấy nhưng không thể hiểu đầy đủ và không thể bắt kịp.

Các công ty như Kodak, Nokia hay Blockbuster... đã trả giá đắt cho xu hướng này do đánh giá thấp xu hướng, và chúng ta sẽ trở lại trong các bài viết tiếp theo.

Nguồn tham khảo: Exponential Evolution of Technology - Khóa học Digital Transformation của BCG & Darden Business School trên Coursera: https://www.coursera.org/learn/bcg-uva-darden-digital-transformation/
--------
PS: Chắc các anh chị cũng đã đoán ra kết quả bài toán đầu tiên rồi?
Một anh CDO nói đùa với Huệ: Này, khéo anh phải trình bày với board để lương anh tăng hàng năm cứ như thóc rải trên bàn cờ, thử xem board phản ứng thế nào nhỉ?