Phần 3: 3 mô thức, 3 thách thức với Dịch vụ dưới dạng Phần mềm (SaS)
Chuỗi bài Sự chuyển dịch từ SaaS sang SaS (Phần mềm làm dịch vụ hay Dịch vụ dưới dạng Phần mềm) (Software-as-a-Service sang Service-as-a-Software)
 |
| Phần 3: 3 mô thức, 3 thách thức với Dịch vụ dưới dạng Phần mềm (SaS) - Ảnh bởi Gemini Banana |
Ở phần 1, chúng ta đã nắm được bối cảnh và quy trình tiến hoá, với ba giai đoạn phát triển của phần mềm doanh nghiệp: từ Hệ thống lưu trữ dữ liệu => hệ thống tương tác => hệ thống thực thi công việc (Systems of Record → Systems of Engagement → Systems of Work).
Trong Phần 2, chúng ta đã cùng phân tích Cơ Hội, Thị Trường và Ngân sách của Dịch vụ dưới dạng Phần mềm (Service-as-a-Software hay SaS). Cụ thể hơn là các lý do các ngành dọc sẽ hưởng lợi, ví dụ thực tế theo ngành (xây dựng, hậu cần vận tải - logistics, y tế, tài chính), và tại sao ngân sách sẽ hào phóng hơn, bởi tập trung vào tổng ngân sách cho lực lượng lao động hơn là chỉ có ngân sách CNTT.
Ở Phần 3 này, hãy cùng đánh giá 3 mô thức SaS chính, 3 thách thức Dịch vụ dưới dạng Phần mềm, và lời nhắn gửi cho các startups (doanh nghiệp khởi nghiệp), doanh nghiệp phần mềm/ công nghệ và nhà đầu tư.
* Thuật ngữ Service-as-a-Software, viết tắt là SaS (Dịch vụ dưới dạng Phần mềm hay Phần mềm làm dịch vụ, hay Dịch vụ được triển khai dưới dạng phần mềm) là cách chơi chữ ngược lại của "Software-as-a-Service", viết tắt là SaaS (Phần mềm cung cấp dạng dịch vụ) để nhấn mạnh rằng phần mềm giờ đây đóng vai trò như một đơn vị cung cấp dịch vụ trọn gói, dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và đặc biệt là AI tác nhân.
Những Mô Thức Nổi Bật: Từ Công Cụ đến Dịch Vụ Tự Động
Trong quá trình đánh giá các công ty trong danh mục đầu tư trong mảng Dịch vụ dưới dạng Phần mềm (Service-as-a-Software), trí tuệ nhân tạo (AI), AI tạo sinh và AI tác nhân, các quỹ đã nhận thấy những mô thức nhất quán đang dần xuất hiện.
Các Chủ Đề Đầu Tư Chính trong Dịch vụ dưới dạng Phần mềm (Service-as-a-Software, hay SaS)
.png) |
| 3 Mô Thức Nổi Bật của SaS Dịch vụ dưới dạng Phần mềm: Từ Công Cụ đến Dịch Vụ Tự Động |
1. Hệ Thống Tác Nhân AI (Agentic AI Systems):
Các công ty dịch vụ dưới dạng phần mềm - SaS hứa hẹn nhất đang xây dựng các hệ thống tác nhân AI cộng tác để xử lý các quy trình làm việc phức tạp, nhiều bước. Các hệ thống này mô phỏng các nhóm nhân sự, với các tác nhân chuyên biệt được phân công nhiệm vụ cụ thể và liên tục học hỏi lẫn nhau.
2. Định Vị tại Nguồn Dữ Liệu (Data-at-Source Positioning):
Các công ty SaS có khả năng bảo vệ vị thế nhất định vị mình tại nguồn tạo dữ liệu trong các ngành dọc mục tiêu như xây dựng, hậu cần (logistics), chăm sóc sức khỏe và dịch vụ tài chính. Bằng cách nắm bắt và hành động dựa trên thông tin ở trạng thái thô, các nền tảng này có thể khởi xướng hành động trên các hệ thống phía sau và xây dựng khả năng điều phối quy trình làm việc toàn diện.
3. Khả Năng Vận Hành 24/7:
Dịch vụ dưới dạng Phần mềm (Service-as-a-Software) cho phép những danh mục công việc hoàn toàn mới mà trước đây không thể thực hiện được do giới hạn của con người. Tác nhân AI có thể hoạt động liên tục, cung cấp hỗ trợ đáng tin cậy và hoạt động 24/7 trong các ngành như chăm sóc sức khỏe, bảo mật và dịch vụ khách hàng.
Đổi Mới Mô Hình Kinh Doanh: Từ Số Ghế đến Kết Quả
Các mô hình định giá SaaS truyền thống dựa trên số ghế người dùng (seat-based/ license) hay mức tính năng thường không phù hợp với cách Dịch vụ dưới dạng Phần mềm (Service-as-a-Software) tạo ra giá trị. Thay vào đó, chúng ta đang chứng kiến sự xuất hiện của các mô hình định giá dựa trên kết quả, gắn chi phí trực tiếp với kết quả đạt được.
3 Thách Thức Phía Trước cho Dịch vụ dưới dạng Phần mềm (Service-as-a-Software hay SaS)
Trước khi tuyên bố sự kết thúc của lao động con người và hoàn toàn giao quyền kiểm soát cho các đồng nghiệp AI, điều quan trọng là phải nhìn nhận thực tế về những thách thức.
 |
| 3 Thách Thức Phía Trước cho Dịch vụ dưới dạng Phần mềm SaS |
1. Sự Sẵn Sàng của Công Nghệ và Giới Hạn Phạm Vi:
Bất chấp cơn sốt, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày nay vẫn còn những hạn chế. AI tạo sinh đôi khi có thể tạo ra lỗi, tự tưởng tượng hay đòi hỏi lượng lớn dữ liệu để thực hiện hiệu quả. Không phải mọi nhiệm vụ đều đã chín muồi cho tự động hóa hoàn toàn. Các nhà sáng lập phải cẩn thận lựa chọn các trường hợp sử dụng mà AI hiện đang hiệu quả hay vượt trội và tránh hứa hẹn quá mức. Trong các ngành có rủi ro cao như chăm sóc sức khỏe và dịch vụ tài chính, cơ chế giám sát của con người trong vòng lặp vẫn có thể là cần thiết.
2. Niềm Tin và Quản Lý Thay Đổi:
Thuyết phục khách hàng và người dùng cuối tin tưởng vào một dịch vụ phần mềm tự động là một thách thức không hề nhỏ. Các giải pháp AI đầu tiên có thể sẽ cần bắt đầu với cách tiếp cận kết hợp, ví dụ, AI tạo ra đầu ra và một con người thật xem xét kết quả đó. Tính minh bạch là chìa khóa: các nhà cung cấp Dịch vụ dưới dạng Phần mềm (Service-as-a-Software) nên cho phép khách hàng thấy AI đang làm gì, cung cấp nhật ký kiểm toán (audit) và giúp dễ dàng can thiệp khi cần. Xây dựng niềm tin của khách hàng thông qua các dự án thí điểm, các trường hợp tham chiếu và những chiến thắng nhỏ là điều cốt lõi để thúc đẩy khả năng áp dụng.
3. Cạnh Tranh và Khác Biệt hóa:
Khi Dịch vụ dưới dạng Phần mềm SaS tạo đà, chúng ta sẽ thấy các công ty đương nhiệm và những công ty mới tham chiến đều cố gắng tự động hóa các dịch vụ tương tự. Câu hỏi đặt ra là ai sẽ xây dựng được những nhân công AI vô địch: các ông lớn SaaS, các công ty BPO/ dịch vụ CNTT/ phần mềm, hay các startup (khởi nghiệp)? Sự phòng thủ hay bảo vệ vị thế tốt nhất sẽ là khởi động sớm việc tạo ra các bộ dữ liệu độc đáo và khả năng học hỏi. Mỗi nhiệm vụ AI của bạn thực hiện sẽ dạy cho hệ thống của bạn, tạo ra một "hào nước" dữ liệu (data moat). Mối quan hệ bền chặt với khách hàng và việc chú trọng vào kết quả chứ không chỉ công nghệ cũng giúp tạo ra sự gắn kết lâu dài. Chúng ta cũng có thể chứng kiến sự hình thành các quan hệ đối tác, ví dụ như một công ty SaaS hợp tác với một công ty khởi nghiệp cung cấp dịch vụ AI để mang đến cho khách hàng tùy chọn dịch vụ được quản lý. Các nhà sáng lập cần duy trì sự linh hoạt và theo dõi sát sao cả các đối thủ cạnh tranh truyền thống lẫn những đơn vị khác hoạt động trong cùng lĩnh vực AI chuyên biệt của mình.
Bất chấp những thách thức này, quỹ đạo dường như đã rõ ràng: lợi ích của các dịch vụ do AI điều hành quá hấp dẫn để các doanh nghiệp có thể bỏ qua. Chúng ta vẫn đang ở những bước đi đầu, và nhiều công ty chỉ đang thử nghiệm ở rìa với các AI copilot và trợ lý. Nhưng đà tiến đang có. Những ai bắt đầu thích nghi với Dịch vụ dưới dạng Phần mềm ngay bây giờ sẽ đi trước đường cong khi công nghệ và sự sẵn sàng của thị trường đạt đến mức tốt nhất.
Kết Luận: Một Kỷ Nguyên Mới của Công Việc
Sự trỗi dậy của Dịch vụ dưới dạng Phần mềm SaS báo hiệu một kỷ nguyên mới nơi ranh giới giữa phần mềm, dịch vụ và lao động đang mờ dần. Phần mềm không còn bị giới hạn là một công cụ trong tay nhân viên nữa; nó có thể là chính nhân viên. Sự chuyển đổi này sẽ định hình lại chiến lược kinh doanh, ngân sách CNTT và con đường sự nghiệp trong những năm tới và thập kỷ tới.
Đối với các nhà sáng lập startup và người điều hành, thông điệp là: cơ hội tại giao điểm của AI và các dịch vụ truyền thống là rất lớn. Bằng cách mang lại kết quả (không chỉ phần mềm) và nhắm đến các nguồn chi tiêu khổng lồ cho lao động truyền thống, bạn có thể xây dựng các công ty định nghĩa danh mục trong khi thực sự giúp các ngành tiến hóa. Nhưng điều đó đòi hỏi sự đồng cảm với quy trình làm việc của khách hàng, sự tôn trọng với độ phức tạp của hoạt động thực tế, và sự sẵn sàng giải quyết những vấn đề khó khăn bằng cả trí tuệ nhân tạo (AI) lẫn nỗ lực tay chân.
Chúng tôi tin rằng những công ty thành công nhất sẽ là những công ty bắt đầu với sự hiểu biết sâu sắc về ngành của mình, áp dụng các phương pháp tiếp cận ưu tiên AI và tập trung không ngừng vào việc mang lại kết quả có thể đo lường được cho khách hàng. Bằng cách tập trung vào các giải pháp dựa trên kết quả khai thác ngân sách lao động thay vì ngân sách CNTT hạn hẹp, những doanh nghiệp này có thể đạt được tăng trưởng nhanh chóng, doanh thu khổng lồ và lợi thế cạnh tranh bền vững.
Đối với các doanh nhân đang xây dựng trong lĩnh vực này, cơ hội chưa bao giờ lớn hơn thế. Đối với các nhà đầu tư sẵn sàng hậu thuẫn các chuyên gia trong ngành với tầm nhìn biến đổi, tiềm năng lợi nhuận có thể vượt xa ngay cả những khoản đầu tư phần mềm thành công nhất của hai thập kỷ qua.
(Còn nữa...)
Bài viết của tác giả Richard Kerby đăng trên Linkedin vào tháng 7/2025, dưới vai trò Nhà đầu tư của quỹ Field Ventures.
* Bài viết được hỗ trợ tóm tắt và chuyển ngữ bởi Claude AI.
Nguồn tham khảo
- The Rise of Service-as-a-Software: Software That Works For You: https://www.linkedin.com/pulse/rise-service-as-a-software-software-works-you-richard-kerby-tzuic/
Đọc tiếp
Chuỗi bài viết về chủ đề chuyển dịch SaaS sang SaS, hay Software-as-a-Service (Phần mềm cung cấp dạng dịch vụ) sang Service-as-a-Software (Dịch vụ dưới dạng Phần mềm hay Phần mềm làm dịch vụ)
- Phần 1: Sự Trỗi Dậy của Service-as-a-Software (SaS, Dịch vụ dưới dạng Phần mềm)
- Phần 2: Cơ Hội, Thị Trường & Mô Hình Kinh Doanh của Service-as-a-Software (SaS)
- Phần 3: Thách Thức & Kết Luận
- Phần 4: Bản đồ cơ hội cho các doanh nghiệp, khởi nghiệp về nền tảng AI tác nhân
- Phần 5: Cơ hội 200 tỉ đô về AI tác nhân cho các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ
Có thể bạn quan tâm?
Chuỗi bài về Bản sao số (Digital Twin)
- Công nghệ Bản sao Số (Digital Twin Technology) là gì?
- 20 Cách đảm bảo Bản sao số (Digital Twin) mang lại giá trị kinh doanh thực tế
Chuỗi bài viết về AI-first company (công ty ưu tiên AI)
- Cẩm nang Cho CEO và lãnh đạo: Trở Thành Công Ty AI-first (Ưu Tiên AI)
- Cách chuẩn bị cho tương lai AI first (Ưu tiên AI)
- Làm gì để trở thành hãng hàng không ưu tiên AI (AI-first airline)?
- Nhà sản xuất hàng tiêu dùng ưu tiên AI (AI first consumer goods company)
- Tập đoàn dầu khí ưu tiên AI (AI first oil and gas company)
- Cẩm nang Cho CEO và lãnh đạo: Trở Thành Công Ty AI-first (Ưu Tiên AI)
- Cách chuẩn bị cho tương lai AI first (Ưu tiên AI)
- Làm gì để trở thành hãng hàng không ưu tiên AI (AI-first airline)?
- Nhà sản xuất hàng tiêu dùng ưu tiên AI (AI first consumer goods company)
- Tập đoàn dầu khí ưu tiên AI (AI first oil and gas company)
Nhận xét