20 Cách đảm bảo Bản sao số (Digital Twins) mang lại giá trị kinh doanh thực tế

20 Cách đảm bảo Bản sao số (Digital Twins) mang lại giá trị kinh doanh thực tế. Ảnh: Forbes

Mở đầu 

Bản sao số (Digital Twin, viết tắt là DT) đang thay đổi cách các tổ chức mô hình hóa, giám sát và tối ưu hóa các hệ thống thực tế, từ sàn nhà máy đến chuỗi cung ứng và môi trường xây dựng. Tuy nhiên, dù các chương trình thử nghiệm (pilot) có thể tạo ra sự hào hứng ban đầu, việc chuyển đổi những nỗ lực đó thành giá trị kinh doanh có thể đo lường được đòi hỏi mục tiêu rõ ràng, dữ liệu mạnh mẽ và một điểm bắt đầu thực tế.

Việc đưa ra các quyết định đúng đắn ngay từ đầu thường quyết định xem bản sao số sẽ trở thành một tài sản kinh doanh thực thụ hay chỉ là một thí nghiệm tốn kém khác. Dưới đây, các thành viên của Forbes Technology Council chia sẻ những ưu tiên mà lãnh đạo nên tập trung để đảm bảo các khoản đầu tư vào DT mang lại kết quả thực tế.

1. Bắt đầu với trường hợp sử dụng có thời gian hoàn vốn nhanh

Hãy chọn một trường hợp sử dụng (use case) có khả năng hoàn vốn nhanh nhất, đừng cố gắng làm tất cả cùng lúc. Ví dụ: Ưu tiên bảo trì dự báo trên một dây chuyền sản xuất duy nhất thay vì số hóa toàn bộ nhà máy. Hãy nắm chắc các chỉ số của dự án thí nghiệm này, như giảm thời gian dừng máy, tiết kiệm năng lượng, sau đó mới mở rộng quy mô. Những lãnh đạo theo đuổi tầm nhìn quá rộng ngay từ đầu thường lãng phí hàng triệu đô la vào những "món đồ chơi" công nghệ; những người thông minh sẽ chứng minh được giá trị trước rồi mới mở rộng. - James Lindsey, Texas Oncology.

2. Xây dựng "Trí tuệ tài sản" (Asset Intelligence)

Tự động hóa và bản sao số có độ trung thực cao là những yếu tố hỗ trợ công nghệ mạnh mẽ. Hãy tận dụng tối đa khả năng của công nghệ tạo ra bản sao số đúng như mục đích ban đầu của nó. Cách tiếp cận này, kết hợp với tư duy "trí tuệ tài sản", sẽ tăng độ chính xác của bản sao số, tạo ra một hồ sơ vĩnh viễn về tài sản cùng với các quy trình ra quyết định. Hãy luôn có trách nhiệm, đo lường và cải thiện. - Michael Franklin, BGE.

3. Gắn kết chiến lược với mục tiêu kinh doanh từ sớm

Công nghệ phải đi sau chiến lược kinh doanh—bản sao số cũng không ngoại lệ. Lãnh đạo nên xác định các trường hợp sử dụng, hiểu rõ các sự đánh đổi, thiết lập hướng dẫn sử dụng và định nghĩa giá trị kinh doanh. Các dự án thí nghiệm nên tập trung vào việc hiểu sự khác biệt giữa bản sao số và tài sản vật lý để xác thực các trường hợp sử dụng và cải thiện cách triển khai công nghệ. - Cynthia Vega, Kantar.

4. Lập kế hoạch thí nghiệm để mở rộng, không chỉ để thành công

Việc "giải mã" (de-engineer) các quy trình trước khi tái cấu trúc chúng là cực kỳ quan trọng. Định nghĩa, kỳ vọng và kết quả của giai đoạn thí nghiệm nên được hình thành với tư duy mở rộng quy mô (scalability), chứ không chỉ là thành công ở cấp độ đơn vị nhỏ. Việc lựa chọn và định nghĩa dự án thí nghiệm là yếu tố then chốt. - Ashwin Gaidhani, DIGITALFABRIC® CONSULTING.

5. Xem xét mô hình lai (Hybrid Model)

Trong tương lai, các sản phẩm sẽ được định nghĩa bởi phần mềm, tích hợp AI và vận hành bằng chip xử lý. Có giá trị trong việc phân tích thuần túy dựa trên dữ liệu, nhưng tương lai sẽ là sự kết hợp giữa vật lý học và AI để tạo ra các mô hình vừa có khả năng dự báo vừa dựa trên thực tế. - Prith Banerjee, Synopsys.

6. Chỉ xây dựng mô hình mà doanh nghiệp thực sự cần

Bản sao số thường quá mang tính học thuật, cố gắng nắm bắt mọi thứ. Lãnh đạo cần thực tế: "Nhu cầu kinh doanh là gì và chúng ta cần dữ liệu nào để đáp ứng nhu cầu đó?". Hãy xây dựng mô hình dựa trên câu hỏi đó thay vì thu thập dữ liệu tràn lan. - Aron Semle, HighByte.

7. Tạo ra một nguồn dữ liệu sản phẩm đáng tin cậy duy nhất (Single Source of Truth)

Sự thành công của đầu tư kỹ thuật số phụ thuộc vào việc tích hợp các hệ thống rời rạc giữa kỹ thuật, bán hàng và sản xuất để thiết lập một trung tâm dữ liệu thống nhất. Nếu không có sự kiểm soát nền tảng này, các khoản đầu tư thường thất bại trong việc mang lại ROI và sự linh hoạt trong vận hành. - Johan Salenstedt, Configit.

8. Bắt đầu với một trường hợp sử dụng có vòng lặp khép kín và người chịu trách nhiệm

Hãy chọn một trường hợp sử dụng có ý nghĩa kinh tế, nơi bản sao số không chỉ dự báo mà còn kích hoạt hoặc đề xuất hành động thông qua các bộ phận thực thi cụ thể, với một người chịu trách nhiệm KPI rõ ràng. Các dự án thí nghiệm thường đình trệ nếu thiếu sự thực thi hoặc trách nhiệm giải trình. - Kapil Bareja, Deloitte.

9. Xây dựng bản sao số để thúc đẩy hành động tự chủ

Bản sao số thường dậm chân tại chỗ vì chúng chỉ được xây dựng như những bảng điều khiển (dashboard) thụ động. Trong kỷ nguyên của "tác nhân tự chủ" (agentic control), một bản sao số không nên chỉ là hình ảnh hóa hệ thống; nó phải cung cấp các ranh giới toán học và API cho phép các mô hình tự chủ kiểm tra và thực thi tối ưu hóa trong thời gian thực. - Dhyey Mavani, Amherst College.

10. Thiết lập yêu cầu về độ chính xác dữ liệu ngay từ đầu

Nhiều sáng kiến tập trung vào các mô hình tinh vi nhưng lại đánh giá thấp thách thức trong việc duy trì các luồng dữ liệu vận hành được cập nhật liên tục và đáng tin cậy. Chỉ với đầu vào đáng tin cậy, bản sao số mới phản ánh đúng điều kiện thực tế. - Meghana Makhija, Amazon.

11. Thống nhất đội ngũ về phạm vi, mục tiêu và quyền sở hữu

Bắt đầu với một trường hợp sử dụng tập trung, có tác động cao sẽ giúp chứng minh giá trị nhanh chóng thay vì bị sa lầy vào sự phức tạp. Đồng thời, hãy thống nhất giữa đội ngũ kinh doanh và kỹ thuật về mục tiêu ngay từ đầu. - Kshitij Dixit, Zeo Route Planner.

12. Định nghĩa rõ Bản sao số là gì, và không là gì

Nhiều tổ chức xây dựng các hình ảnh hóa tốn kém và gọi đó là "bản sao số", rồi tự hỏi tại sao không có gì thay đổi. Quyết định quan trọng ban đầu là phân tích khoảng cách một cách trung thực: Vấn đề nào bản sao số có thể giải quyết thực sự, và vấn đề nào cần một công cụ hoàn toàn khác. - Lesia Yanytska, Luxoft.

13. Đầu tư vào nhân tài có khả năng chuyển hóa dữ liệu thành thông tin chuyên sâu

Công nghệ bản sao số phải được kết hợp với chuyên môn sâu. Với những người lành nghề có thể phân tích dữ liệu và áp dụng kỹ thuật học máy (machine learning), công nghệ này mới có thể mang lại giá trị đo lường được. - Riaz Raihan, Trane Technologies.

14. Xây dựng bản sao số như một "Công cụ ra quyết định"

Bản sao số của bạn dùng để quan sát hay để can thiệp? Các bảng điều khiển dùng để quan sát—chúng cung cấp thông tin nhưng không thay đổi kết quả. Bản sao số nên là những "công cụ ra quyết định" (decision engines) nhằm thay đổi hiệu suất vận hành. - Faruk Muratovic, Deloitte Consulting LLP.

15. Sơ đồ hóa quy trình làm việc trước khi xây dựng

Các dự án bản sao số thường thất bại vì tổ chức không hiểu rõ quy trình kinh doanh thực tế. Đừng cố gắng đưa bản sao số vào một quy trình mà bạn chưa hiểu rõ. Hãy quyết định khám phá quy trình của bạn trước đã. - James Stanger, CompTIA.

16. Neo giữ bản sao số vào một quyết định tạo ra giá trị

Hãy chọn một "điểm neo giá trị": một quyết định vận hành mà bản sao số sẽ thay đổi (ví dụ: lập lịch bảo trì). Nếu bản sao số không được kết nối vào cách mọi người hành động, nó sẽ mãi chỉ là một mô hình "ngầu" chứ không bao giờ trở thành động cơ tạo ra giá trị. - Kuldeep Chowhan, Walmart.

17. Bắt đầu với một giả thuyết ROI rõ ràng

Quá nhiều sáng kiến bắt đầu từ công nghệ thay vì kết quả. Lãnh đạo nên bắt đầu bằng cách ánh xạ bản sao số vào một trường hợp kinh doanh cụ thể và ước tính hiệu quả cải thiện. - Sid Dixit, CopperPoint Insurance.

18. Mang lại giá trị theo từng giai đoạn nhỏ

Thay vì chờ đợi một kết quả "bùng nổ" sau nhiều năm, hãy lập kế hoạch cho những giá trị tăng dần. Thiết lập các mốc quan trọng sớm gắn liền với kết quả kinh doanh thực tế để duy trì động lực và dễ dàng chứng minh việc tiếp tục đầu tư. - Dustin Johnson, Seeq.

19. Ưu tiên khả năng tương tác dữ liệu hơn là vẻ ngoài 3D

Nhiều sáng kiến bị đình trệ vì phụ thuộc vào các hệ thống rời rạc hoặc tải dữ liệu thủ công. Khi sự tích hợp liền mạch là nền tảng, bản sao số sẽ mang lại giá trị vận hành lâu dài, thay vì chỉ là những hình ảnh 3D bóng bẩy nhưng rỗng tuếch. - Neil Lampton, TIAG.

20. Dựa trên trí tuệ quy trình thời gian thực

Hãy ngừng xây dựng "bản đồ" và bắt đầu xây dựng "GPS". Bản sao số thất bại khi dựa trên dữ liệu tĩnh. Để mang lại giá trị, nó phải phản ánh thực tế thực thi trong thời gian thực, trở thành công cụ điều hướng giúp doanh nghiệp hướng tới dòng tiền và khả năng phục hồi. - Kerry Brown, Celonis.

Bài viết của Hội đồng chuyên gia Forbes Technology Council đăng ngày 03/04/2026.

* Bài viết được hỗ trợ tóm tắt và chuyển ngữ bởi Google Gemini.


Nguồn tham khảo:

• How To Ensure Digital Twins Deliver Real Business Value: https://www.forbes.com/councils/forbestechcouncil/2026/04/03/how-to-ensure-digital-twins-deliver-real-business-value/

Có thể bạn quan tâm? 

Chuỗi bài về Bản sao số (Digital Twin) 

• Công nghệ Bản sao Số (Digital Twin Technology) là gì?
• 20 Cách đảm bảo Bản sao số (Digital Twin) mang lại giá trị kinh doanh thực tế